Een kapotte telefoon


Bij Belgacom geweest. Telefoon was kapot. Een kleinigheidje. Het veertje waarop de hoorn rust en waardoor je al dan niet contact maakt met de buitenwereld, werkte niet meer. Het toestel was pas een paar jaar oud, voorzien van vele toetsen waar we nimmer om gevraagd hadden en die we ook nooit gebruikten. Allemaal toegelicht in een gebruiksaanwijzing van 60 pagina’s.
Een cursus voor gevorderden heb ik nooit gevolgd.
 
‘Kan dit nog gerepareerd worden, mevrouw?’ Vriendelijk boog ze zich voorover en vroeg of ik het toestel gehuurd had of dat het mijn eigendom was. Met gespeelde trots zei ik: ‘Eigendom, mevrouw!’ In het besef dat ik in wezen natuurlijk niets bezit. ‘Ai! Dan kan het helaas niet gerepareerd worden.
Had u het gehuurd, dan had u een ander gekregen.’ Ik begreep de logica niet helemaal, maar kwam er al spoedig achter dat in beíde gevallen een reparatie niet mogelijk bleek. ‘Te duur in verzending, mijnheer. Geen personeel voor, en uw merk is al enigszins verouderd.’ Ik stond perplex. ‘Als ik het dus goed begrijp worden al die toestellen weggegooid?
Hoe milieuvriendelijk is uw bedrijf? En Al Gore dan?’ Zij we dan nog niet allemaal groen? Of ergeren we ons alleen maar groen?
‘Dus ik ben verplicht een nieuw toestel te kopen?’ ‘Helaas, mijnheer…’ Ze keek een beetje gemaakt teleurgesteld.
‘Maar ze worden wel gerecycled’, zei ze vriendelijk om me gerust te stellen. ‘Ze zijn niet meer zo duur tegenwoordig.’ Kijk, hier is er al eentje van € 29,50, voorzien van een kijkvenstertje en heel veel mogelijkheden.
 
En deze heeft nog meer mogelijkheden, voor slechts € 50,-’ ‘Mevrouw, weet u wie Socrates was?’, vroeg ik plotseling. ‘Niet direct.’ Ze keek me aan alsof het om een merk van een telefoontoestel ging. ‘Socrates leefde in de vijfde eeuw voor Christus en was de bekendste filosoof uit Griekenland. Hij had weliswaar geen gsm, maar liep in zijn tijd wel regelmatig met zijn studenten op de markt en zei dan alleen maar: “Dit heb ik niet nodig, dat heb ik niet nodig”, wijzend naar talloze nutteloze producten.’
 
Ze staarde even voor zich uit. ‘Tja, mijnheer, ik voel ook wel dat we de verkeerde kant uitgaan.’ ‘En wat vindt u van al die opgeslagen telefoonnummers op de facturen? Daar hebben we toch nooit om gevraagd. Prachtig controlemiddel, wie je belde, hoe lang, waarvandaan. Klikje hier, klikje daar, politie, geheime dienst, cray-computers, Pentagon, gsm, satellieten… Het zal niet lang meer duren of iedereen die een beetje afwijkend gedrag vertoont, wordt afgeluisterd.’ Discreet boog ze zich voorover en fluisterde: ‘Dat gebeurt al, mijnheer…’ ‘Wie kan ik erop aanspreken dat dit toestel niet meer gerepareerd kan worden?’ ‘Op uw factuur staat een telefoonnummer. Probeert u dat eens.
Zit u in de computer?’ vroeg de dame terwijl ze mijn factuur voorbereidde. ‘Nou, niet direct. Ik sta hier voor u. In de computer zitten wel gegevens over mij.’
 
Thuisgekomen bel ik het nummer. ‘Toets uw nummer en zonenummer in…’ Een mechanische stem deelt mee dat de databank wordt ingeschakeld. Daarna kan ik een viertal mogelijkheden intoetsen. Ik kies voor nummer twee. Eindelijk een menselijke stem, die meteen wist met wie ze sprak door haar computerinformatie. Knap toch! Vertel mijn verhaal. ‘Is dit wat Belgacom doet? Weg met het toestel?’ ‘Als de winkel zegt dat het niet gerepareerd kan worden, is dat zo.’ ‘Ach zo. En wat vindt u daar zelf van?’ ‘Daar kunnen we helaas niet op antwoorden, mijnheer. Dat valt buiten onze competentie.’ ‘Maar u heeft toch wel een eigen visie?’ ‘Dit terrein behoort niet tot onze taak, mijnheer’, zei ze vriendelijk.’

Natuurlijk, ik ben tevreden over de vriendelijkheid waarmee de dames van de telefoonmaatschappij mij te woord staan. Maar ergens in de top wordt er over het hoofd van miljoenen heen besloten waar niet om gevraagd wordt en worden we steeds meer prooi van vergaande controle.
Transparantie heet dat. Amerika loopt voorop met het afluisteren van de eigen burgers. Europa volgt. Toch ben ik reuzenblij met mijn nieuwe telefoon. Talloze mogelijkheden die ik niet gebruik. Maar wel bijna stralingsvrij én handsfree. Is er dan toch vooruitgang? Niet te snel bestellen, want ‘er zijn nog tien wachtenden voor u’.




Auteur:© Aes Flavum