Het Libor schandaal 

De Amerikaanse journalist Matt Taibi schreef in het voorjaar van 2012 dat omvang en impact van het Libor schandaal nog niet tot de mensen is doorgedrongen. Nu de Rabobank is veroordeeld tot betaling van 1 miljard dollar, niet aan de gedupeerden, maar aan Amerikaanse, Britse en Nederlandse 'regulators' is Libor plotseling een begrip geworden waarop de mainstream media zich heeft gestort. In  'Geld komt uit het Niets', waarvan de eerste druk werd gepubliceerd in november 2012, schreef ik over Libor en over de schaduw die dit schandaal vooruit wierp.  Hierna volgt het fragment over Libor uit 'Geld komt uit het Niets'.

"Wat is Libor? Libor (London Interbank Offered Rate) is het rentetarief dat banken elkaar in rekening brengen voor het onderling lenen van geld. Dit rentetarief wordt dagelijks om 11:00 uur vastgesteld en doorgegeven aan Thomson Reuters. De definitieve rente voor die dag wordt gepubliceerd om 12:00 door Thomson Reuters.

Geldschepping-door-schuld door de commerciële banken heeft tot gevolg dat er bij de ene bank een overschot aan geld is en bij de andere juist een tekort. Banken, die tekort komen, lenen geld voor een korte of langere termijn van collega’s die op dat moment ruim bij kas zijn.

In juli 2012 kwam boven water, dat er door banken wordt geknoeid met het Libor tarief met het doel om hiervan zelf te profiteren. De focus kwam hierbij op de Britse Barclays bank te staan, maar al spoedig werd duidelijk dat ook andere grote banken over de hele wereld, inclusief Europa, de VS en Japan, bij het ‘spel’ betrokken zijn en dat de fraude al minstens vanaf 1991 aan de orde is. Er is een sterk vermoeden dat de banken die het Libor tarief bepalen een kartel hebben gevormd.
Het Libor tarief heeft een grote invloed, want het is de basis van de rente, die door de banken in rekening wordt gebracht voor een groot aantal financiële producten, zoals bijvoorbeeld voor woninghypotheken met een variabel tarief. Als het Libor tarief door de banken uit eigenbelang steeds te hoog zou zijn vastgesteld, dan zou dit tot gevolg hebben dat bezitters van woningen met een variabele hypotheekrente teveel hebben betaald. Het tarief zou echter om dezelfde redenen door de banken te laag kunnen zijn vastgesteld. Daarom is het moeilijk om vast te stellen hoe groot het nadeel is geweest van mensen die in de ene of de andere vorm geld hebben geleend.

De Amerikaanse journalist Matt Taibbi denkt dat Barclays zeker niet de enige bank kan zijn die zich schuldig heeft gemaakt aan het rommelen met de Libor. Bij een financiële standaard als de Libor is het nagenoeg onmogelijk dat slechts één partij betrokken was, denkt hij. Zelfs niet vier of vijf van de banken die iedere dag de prijs voor Libor afgeven, maar alle zestien. Taibbi gelooft dat er sprake is van kartelvorming. Taibbi denkt dat de impact en de grootte van het Liborschandaal nog niet tot de mensen is doorgedrongen.



Dennis Kelleher die als advocaat eerder voor grote banken werkte, noemt iedere omschrijving voor het Libor-schandaal een ‘understatement’. “Niemand zou verbaasd moeten zijn dat er alweer een schandaal van de too-big-to-fail-banken naar buiten komt. Dit is nou eenmaal het bedrijfsmodel waarmee de banken geld verdienen. Het is een kwestie van zo snel mogelijk, zo veel mogelijk geld binnen halen, zonder gepakt te worden.” Kelleher, tegenwoordig topman van Better Markets, noemt het huidige financiële systeem “door en door corrupt en tot in de kern verrot”.

Het zal de lezers van dit boek inmiddels duidelijk zijn dat ik het geheel eens ben met Kelleher. Dit financiële stelsel roept de slechtste eigenschappen bij mensen op. Het helpt daarom niet voldoende om de regels aan te scherpen, zoals de Britse Financial Conduct Authority (FCA) aanbeveelt. Zelfs niet door het manipuleren met het Libor tarief als een misdaad aan te merken. Hoewel het vanzelfsprekend goed zou zijn om de verantwoordelijken voor het grootschalige geknoei, de CEO’s van de grote banken, voor een flink aantal jaren achter de tralies te zetten. Nick Leeson de fraudeur die bij Barings werkte en een lange gevangenisstraf heeft uitgezeten, is er in elk geval een voorstander van."

Libor manipulaties vinden al vanaf 1991 plaats en een kartel van 16 banken, waaronder de Rabobank hebben het Libortarief stevig gemanipuleerd. Die strafheffing slaat werkelijk nergens op, want de schade die de banken hebben veroorzaakt door Libortariefmanipulatie is niet in cijfers uit te drukken. Stelselmatig heeft men klanten voor leningen teveel laten betalen en voor spaargeld te weinig gegeven. Dit heeft een niet te becijferen schade veroorzaakt. Dat banken worden veroordeeld tot geldboetes is bij lange na niet goed genoeg. Dit schandalige gedrag is een belangrijke reden om een einde te maken aan rentebankieren en geldschepping door commerciële banken.

(c) Ad Broere, econoom
www.adbroere.nl