Toevoeging op: 'een wereldcrisis is nodig'


Fed verlaagt rente naar 0,0% - 0,25%
17 december 2008,

Het stelsel van Amerikaanse centrale banken heeft de rente verlaagd naar een bandbreedte van 0,0% tot 0,25%, een niet eerder gehanteerd niveau. Daarnaast gaf de Federal Reserve aan bereid te zijn om ‘alle beschikbare middelen’ in te zetten om de economie weer op een duurzaam groeipad te krijgen.

Het stelsel van Amerikaanse centrale banken heeft de rente verlaagd naar een bandbreedte van 0,0% tot 0,25%, een niet eerder gehanteerd niveau. Daarnaast gaf de Federal Reserve aan bereid te zijn om ‘alle beschikbare middelen’ in te zetten om de economie weer op een duurzaam groeipad te krijgen. De stap van de Fed is een grote verrassing. Analisten hadden ingezet op een halvering van het tarief tot 0,5%. Het beleidsbepalend comité stemde unaniem voor de historische stap en benadrukte dat het de rente de komende tijd ‘buitengewoon laag’  wil houden.

Persverklaring Fed 
'Sinds de laatste bijeenkomst van het rentecomité zijn de omstandigheden op de arbeidsmarkt slechter geworden, en de laatste data wijzen erop dat de consumentenuitgaven, bedrijfsinvesteringen en de industriële productie zijn gedaald', stelt de Fed in een persverklaring.  'De financiële markten blijven onder spanning staan, terwijl de inflatoire druk sterk is afgenomen. Over de hele linie zijn de vooruitzichten voor de economie er slechter op geworden.’ 

Het comité sprak zich ondubbelzinnig uit over de onconventionele maatregelen die genomen moeten worden nu het rentewapen niet langer getrokken kan worden, een beleid van ‘kwantitatieve verruiming’, een duur woord voor het aanzwengelen van de geldpers.

Geldhoeveelheid verdrievoudigd
Tot dusver dit jaar heeft de Fed de geldhoeveelheid in het financiële systeem bijna verdrievoudigd door zijn balans op te blazen van $800 mrd tot een omvang van ruim $2200 mrd. Het probleem was alleen dat die monetaire verruiming er niet toe heeft geleid dat banken minder terughoudend werden in het uitlenen van geld aan consumenten en bedrijven. De stap die de centrale bank wil zetten komt erop neer dat de Fed nu aan de banken voorbij gaat en rechtstreeks geld in de reële economie wil injecteren.

Zo wil het leningen met risicovolle hypotheken als onderpand opkopen. Daarmee hoopt de Fed de ineenstorting van de huizenmarkt te stoppen. De Fed zegt verder dat het ook de aankoop overweegt van Amerikaans staatspapier. Op die manier kan de lange termijnrente worden teruggebracht, wat een middel is om het spookbeeld van deflatie tegen te gaan. Tenslotte werd aangegeven dat de Fed het vanaf begin volgend jaar mogelijk wil maken om geld direct aan huishoudens en kleine ondernemingen uit te lenen.

Japans voorbeeld

De Fed heeft in de Bank of Japan een voorbeeld. Die centrale bank is tot op heden de enige geweest die de rente naar nul terugbracht en vervolgens overging op kwantitatieve verruiming.
Copyright (c) 2008 Het Financieele Dagblad


Uit dit artikel blijkt, dat de Verenigde Staten met hetzelfde probleem geconfronteerd worden als Europa. De VS is echter een aantal stappen verder. De Fed, centrale Bank van de VS, heeft als eerste stap de geldhoeveelheid (banknotes) verdrievoudigd, van $ 800 miljard naar $ 2.200 miljard. Op basis hiervan zouden de banken het tienvoudige van dit bedrag, dat is het astronomische bedrag van $ 22.000 miljard 'in de markt' kunnen zetten.

Dat hebben de banken echter niet gedaan, bevreesd als men was om niet aan de 'Basel eisen' te voldoen en in een faillissement terecht te komen. De geldverruiming (geldschepping uit het 'niets') door de Fed heeft daardoor geen effect gehad.
De Fed heeft als tweede stap de rente tot 0% verlaagd. Als men dat vanaf het begin zou hebben gedaan en het in het artikel beschreven fractioneel bankieren zou hebben afgeschaft dan was er hoogstwaarschijnlijk geen sprake geweest van een financiële crisis. In dat geval waren banken werkelijk dienstverlenende instellingen geweest, die spaarders en leners bij elkaar brengen. Hoge winsten zouden dan niet aan de orde zijn geweest, want met geld viel er geen geld te verdienen. Maar de banken en de hierachter drijvende krachten hebben zich niet door idealisme maar door hebzucht laten leiden. De winsten die zij uit het berekenen van rente gecombineerd met fractioneel bankieren behaalden waren te aantrekkelijk om deze te laten varen.

Maar goed, de Fed heeft de rente tot 0% verlaagd en wil als derde stap nu rechtstreeks gaan lenen aan huishoudens en kleine (!) bedrijven. De categorieën waarvoor de banken hun neus al helemaal ophalen. Bovendien wil de Fed leningen met als onderpand risicovolle hypotheken en staatspapier opkopen. Dit laatste om de lange termijnrente te verlagen.
Kortom, er zijn krachten aan het werk die trachten de economie vooralsnog weer in beweging te brengen. Het ligt in de lijn van de verwachting, dat Obama/de Democraten hierin de stuwende partij zijn. Als deze aanpak zou slagen, dan lijkt de zaak voorlopig gered. Maar er is wel een enorme wissel op de toekomst getrokken, want de geldhoeveelheid is dan minstens verdrievoudigd en wat er extra in de economie is gepompt, zal moeten terugvloeien, anders volgt op de opleving een mega-inflatie. Het lijkt op het met kunstgrepen een stervend mens tot een tijdelijke opleving te forceren.

De crisis wordt niet in de wortels hiervan, dus bij de bankiers en de gelddynastieën aangepakt. Een illustratie is het gedoe rond meneer Madoff, met zijn piramidespel. Meneer Madoff beloofde zijn beleggers een stabiel rendement van tenminste 10% op de beleggingen die bij zijn bedrijf werden gedaan. De 'eersten', zij die boven in de piramide zaten, hebben meer dan twintig jaar lang hun stabiele rendement ontvangen. Zoals nu blijkt ten koste van de beleggers onder in de piramide, de 'laatsten'. Zij hebben betaald voor het geld dat aan de 'eersten' al die jaren werd uitgekeerd. En het is bijna humoristisch hoe de media hiermee omgaan. Steeds worden de verliezers naar voren geschoven. De winnaars en wie dat zijn blijven althans tot dusver buiten beschouwing. Bovendien wordt gedaan alsof het geld is verdwenen. Dat is vanzelfsprekend niet het geval. Het is slechts vanuit de ene portemonnee in de andere gegaan. Dat is immers het principe van het al jaren geleden verboden piramidespel. Het is allemaal niet zo ingewikkeld. Het wordt alleen maar omgeven met een haast mystieke waas van geheimzinnigheid en mumbo jumbotaal.

De brutaliteit waarmee meneer Madoff opereerde geeft duidelijk aan dat hij niet alleen stond. Hij kreeg ruggesteun van machtige en invloedrijke 'partijen' in de markt. Het is immers volstrekt ongeloofwaardig dat de 'beurswaakhond' de SEC niet al jaren geleden het frauduleuze karakter van meneer Madoff’s activiteiten heeft gesignaleerd. Nee, toen de piramide ging kantelen door de kredietcrisis en er geen 'vers bloed' meer werd aangevoerd, heeft meneer Madoff waarschijnlijk de beleggers 'van het eerste uur' gewaarschuwd. Zij hebben daarop hun schaapjes op het droge kunnen brengen. En 'zij die later kwamen' (ook gedreven door hebzucht) kunnen nu fluiten naar hun geld. Zo ook Fortis Nederland en dus de Nederlandse staat en dus de belastingbetaler.
Het vertrouwen in het geldsysteem en in de autoriteiten die hiervoor verantwoordelijk zijn heeft opnieuw een stevige knauw gekregen. Het zou geen verbazing behoeven te wekken, als in het onderzoek naar meneer Madoff’s praktijken de 'winnaars' opnieuw buiten schot blijven.

'Men kan geen nieuwe wijn in oude leren zakken doen'. Dit gezegde gaat ook op voor het geldsysteem. Het zal blijken wat het effect zal zijn van de pogingen van de 'centrale' banken om het bijna lijk nog leven in te blazen. Zolang het niet in de kern wordt aangepakt, dus het uitbannen van hebzucht, machtsinstinct en egoïsme, dan hebben alle maatregelen geen of slechts een tijdelijk effect. En als het gaat om de kernoorzaken van het doodzieke geldsysteem weg te nemen, dan kunnen wij beginnen met onszelf. Als wij ook in dit opzicht wakker worden en in ons eigen leven alert zijn op hebzucht, machtsinstinct en egoïsme, dan zouden wij met elkaar de impuls kunnen geven aan het ontstaan een geldsysteem dat op werkelijk menselijke waarden is gebaseerd.




© ’t Schrijverscollectief, december 2008