Medisch geheim?


De vorige minister voor volksgezondheid heeft met de Invoering van de zorgverzekeringswet behoorlijk wat commotie veroorzaakt onder de werkers in de Nederlandse gezondheidszorg. Nog steeds kampen zij met de naweeën van dit veel te snel ingevoerde systeem.
In de schaduw van al deze commotie werd er echter ook een begin gemaakt met een ander project, het landelijk EPD. EPD staat voor Elektronisch Patiënten Dossier. De gedachte is dat alle computers van alle werkers in de gezondheidszorg aan elkaar gekoppeld worden, zodat de patiëntgegevens van iemand uit Rotterdam ook in te zien zijn wanneer deze persoon iets overkomt in Groningen. Het ging de toenmalige minister Hoogervorst niet snel genoeg, want hij wilde één en ander al in 2006 realiseren en dreigde in de Tweede Kamer zelfs: "als het niet goedschiks gebeurt, dan maar kwaadschiks.” Ook de huidige minister Klink heeft al de nodige dreigementen geuit. "Sabotage wordt niet getolereerd!" Zijn doel is inmiddels bijgesteld, hij wil dat september 2009 de zaak operationeel wordt.
Het laatste jaar worden werkers in de gezondheidszorg bestookt met krantjes van het ministerie, waarin de lofzang op de EPD geen grenzen kent, en waarin uit de doeken wordt gedaan hoe ver men al gevorderd is. De teneur is duidelijk dat degenen die er nu nog niet klaar voor zijn toch wel heel erg achterlijk zijn!

Waarom?
De reden die genoemd wordt om het EPD zo snel mogelijk in te voeren is dat men op deze manier medische missers wil voorkomen. Als alle gegevens van iedereen overal bekend zijn, dan is de kans op fouten volgens de voorstanders van het EPD veel kleiner. Als u op een plaats, ver van uw woonomgeving iets overkomt, dan heeft de arts die u behandelt de beschikking over uw medische gegevens, eventuele medicatie die u gebruikt enzovoorts. Wanneer u 's avonds, 's nachts of in het weekend naar een huisartsen post moet met een medisch probleem, dan hebben ze daar uw medische doopceel.

De vraag is hoe sterk dit argument is. Er is nooit onderzoek naar gedaan of er inderdaad minder fouten worden gemaakt wanneer dossiers gekoppeld zijn.
Slechts een klein deel van de fouten wordt gemaakt wanneer mensen worden behandeld door anderen dan hun "eigen" arts, het merendeel van de fouten wordt door de eigen behandelaar gemaakt. Dus het is maar zeer de vraag of er nu echt zoveel minder medische missers zullen zijn in Nederland na invoering van het EPD!

Als huisarts werk ik met enige regelmaat op een huisartsenpost in de avonden en weekends. Voor mezelf ben ik meerdere keren nagegaan of ik behoefte zou hebben om nu de medische achtergrond van de patiënt helemaal te weten.
Buiten het feit dat er meestal geen tijd is om dit allemaal door te gaan lezen vind ik het belangrijker dat ik eerst maar eens luister naar de patiënt. Daar komen in mijn ervaring nog steeds de belangrijkste gegevens vandaan, en de meeste fouten worden m.i. ook gemaakt door een gebrek aan communicatie, waarmee niet bedoeld is de elektronische communicatie! Misschien zijn we het in deze tijd vergeten, maar de patiënt kan toch meestal zelf praten en de medische informatie verschaffen die nodig is?

Er loopt al enige jaren een proef in de regio Twente. Daar is niet iedereen erg blij mee, (de IT-freaks die het geweldig vinden om systemen aan elkaar te koppelen vermaken zich er nog wel mee), maar het is tot op heden niet hard gemaakt dat de kwaliteit van de zorg hier nu opeens veel beter geworden is.

Als men al iets zou willen doen met uitwisseling van gegevens dan zou dit slechts op lokaal niveau moeten gebeuren, omdat dan de meeste arts-patiënt contacten al gedekt zijn. De proef in Twente heeft al aangetoond dat zelfs dit al lastig genoeg is! Om een duur, onveilig landelijk dekkend EPD op te zetten voor een minderheid van deze contacten is waanzin. Voorstanders van het EPD mogen hopen dat deze diagnose niet in hun elektronische dossier wordt genoteerd!

Kernvraag die echter eerst zou moeten worden beantwoord is of wij inderdaad dit soort gegevens via de elektronische snelweg moeten willen uitwisselen. Dat betekent dat die gegevens voor heel veel mensen toegankelijk worden, die er niets mee te maken hebben. Als we het toch elektronisch willen maken, waarom geven we gewoon niet iedereen een pasje waarop die gegevens staan, zodat iedereen zelf kan bepalen wat hij of zij daarmee doet? Het feit dat de overheid niet kiest voor zo'n voor de hand liggende oplossing geeft te denken...

Literatuur:
Karen Spaink, Het medische geheim gehackt, De Volkskrant, 3 september 2005 Karen Spaink, Pingpongen met patiëntengegevens, Het Parool, 6 september 2005 Karen Spaink, Medische geheimen - uitgeverij Nijgh & Van Dltmar, Amsterdam, september 2005


 

© Henk de Vos, huisarts
September 2008