GM Gifsoja 'verantwoord'?

 

Nederland is 's werelds op één na grootste importeur van soja. Deze soja gaat vooral als veevoer naar de bio-industrie. In Zuid Amerika leidt de productie tot ontbossing, vergiftiging van mens en milieu, en verdrijft het kleine boeren van hun land. Binnenkort stemt de 'Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja' over criteria die deze industrie een acceptabel groen randje moeten geven. Deze Ronde Tafel is zeer omstreden. Hieraan nemen vooral de grote producenten, handelaren en industrie deel. Nederlandse deelnemers zijn onder andere Solidaridad, een ontwikkelingsorganisatie bekend van Max Havelaar, en het Wereld Natuur Fonds, naast AHOLD en de Nederlandse veevoederindustrie. De Nederlandse overheid steunt de RTRS financieel. Gentech soja, bedacht door Monsanto, krijgt van de Ronde Tafel het stempel 'verantwoord', terwijl de ontbossing en negatieve gevolgen voor mens en milieu niet worden aangepakt. Hoe kan dit? Waarom werken het Wereld Natuur Fonds en Solidaridad daar aan mee?

 De Ronde Tafel maakt geen onderscheid tussen 
 genetisch gemanipuleerde (GM) en conventionele soja.
 De meeste in Zuid-Amerika verbouwde soja is de
 “Roundup Ready” gentech variëteit van Monsanto (zie
 kader). Sinds 1996 wordt deze soja in de Europese Unie 
 geïmporteerd.

 Een groot probleem met de ‘verantwoorde’certificering is
 dat het niets doet aan de gestage opmars van
 sojamonoculturen, ten koste van natuur en kleinschalige
 landbouw. Producenten kunnen op bestaande locaties
 ‘verantwoorde’soja telen, en tegelijkertijd elders op de 
                                          oude voet doorgaan, en uitbreiden.

Nederlandse organisaties die de Ronde Tafel steunen zijn het Wereld Natuur Fonds(WNF) en Solidaridad. Zij denken dat het mogelijk is om met de Ronde Tafel-criteria ontbossing en armoede tegen te gaan. Dat gaat in de praktijk niet werken, omdat de ontbossingscriteria bijzonder zwak zijn, en omdat de oprukkende sojateelt kleine boeren blijft verdrijven.

Met zogenaamd ‘ verantwoorde’soja kunnen bedrijven als sojagigant Grupo Maggi, supermarktconcern AHOLD, veevoerbedrijven, en nu zelfs de chemiereuzen Monsanto en Syngenta, zich een groen imago aanmeten. Dit betekent ondermijning van producten met een biologisch of Max Havelaar label. Simpelweg omdat het winkelend publiek kan denken dat een ‘verantwoord’ product ook goed genoeg is temeer omdat het waarschijnlijk goedkoper zal zijn dan biologische of Max Havelaar producten.

Het Wereld Natuurfonds is officieel geen voorstander van genetisch gemanipuleerde organismen. Het is de vraag wat hun eigen leden ervan vinden dat WNF gentech-soja nu aan een ‘verantwoord’ label helpt, ‘omdat de meeste soja nu eenmaal GM soja is’.

Solidaridad is bekend als oprichter van Stichting Max Havelaar, die kleine boeren een eerlijke prijs biedt voor producten als koffie. Grootschalige sojateelt heeft echter niets te bieden aan de plattelandsbevolking van Zuid-Amerika.

Aanvoer van soja vanuit Zuid-Amerika naar Europa – of het nou gentech is of niet – om hier de bio-industrie te voeden, kan nooit duurzaam zijn Genetisch gemanipuleerde gifsoja verantwoord noemen, gaat echt te ver. Steun daarom de oproep aan Solidaridad en WNF om afstand te nemen van de Ronde Tafel.

Zie voor meer informatie over gezondheidsonderzoeken: www.gifsoja.nl

Wat is Roundup Ready soja?
Roundup Ready soja is resistent gemaakt tegen Monsanto’s eigen onkruidverdelger. De teelt is eenvoudig: je zaait een veld in met soja, zonder ploegen. Bespuit het land met Roundup (glyfosaat), en alles gaat dood - behalve de resistente soja (of RoundupReady maïs, want die bestaat ook al). Herhaal dit om de maand en voeg naar wens andere pesticiden bij. Sproeien kan met tractoren of met vliegtuigen.

 Wie in de buurt van het veld woont krijgt keer op keer de volle laag gif.
 Met alle kwalijke gevolgen van dien. Het leidt tot zowel acute als
 chronische gezondheidsproblemen bij mensen. Kinderen zijn extra
 kwetsbaar. De voedselgewassen op naast gelegen velden lopen schade
 op, en dieren die met glyfosaat vervuild water drinken gaan dood. Zo
 worden hele gemeenschappen en gebieden structureel vergiftigd.

 De bodemvruchtbaarheid gaat na enkele jaren RoundupReady sojateelt
 hard achteruit. Dat leidt tot gebruik van steeds meer kunstmest.
 Roundup doodt veel van de bodemorganismen. Door resistentie van onkruiden is bestrijding nodig met meer Roundup, of met een andere onkruidverdelger. De teelt vraagt daarom extra veel landbouwgif.

Mede door deze manier van produceren heeft de sojateelt een enorme vlucht genomen.Het leent zich bij uitstek voor zeer grootschalige productie, met inzet van veel bestrijdingsmiddelen, maar zonder menskracht. Alleen al daarom kan het nooit duurzaam of verantwoord zijn.

Omgeven door sojavelden: 200 kankerpatiënten op 5.000 inwoners
Eind december verbood de rechter in de stad Cordoba, Argentinië, het bespuiten van gewassen op een afstand van minder dan 1500 meter van de wijk Ituzaingó. Aanleiding was een sterke stijging van ernstige ziektes. Van de 5.000 inwoners lijden er 200 aan kanker. Elke familie telt tenminste een ernstig zieke. Al tien jaar lang voeren de inwoners van deze door sojavelden omgeven wijk strijd tegen de vergiftiging. Sofi a Gatica, een van de verontruste moeders verklaarde: “Eindelijk gerechtigheid voor ons en onze buren.” Het verbod is het eerste in zijn soort in Argentinië, waar het bewoners eindeloos veel moeite kost om gerechtigheid te krijgen tegen de machtige sojaboeren.

Op 21 maart werd dit goede voorbeeld gevolgd door een rechter in Santa Fe, Argentinië, midden in een enorm sojagebied. De gezondheid is belangrijker dan de soja, zo luidde de conclusie. De gentech-soja waar het hier om gaat groeit op grond die niet recent is ontbost en voldoet wat dat betreft aan de criteria voor ‘verantwoorde’ soja. Met de huidige beperkte criteria is de kans groot dat deze soja straks het label ‘verantwoord’ krijgt.


De sojavelden in Ituzaingo grenzen direct aan de huizen

De criteria: wat wordt ‘verantwoorde’ soja?
Ten eerste dus gentech-soja. In het huidige voorstel voor de criteria wordt gentech niet genoemd, en het is dus geen criterium.Uitsluiten van gentechsoja staat niet op de agenda. Dit is niet verbazingwekkend, want de grootste sojaproducenten binnen de Ronde Tafel verbouwen gentech RoundupReady soja. Onlangs zijn zelfs Monsanto en Syngenta toegelaten tot de RTRS. Zij hebben groot belang bij het aanleveren van de bestrijdingsmiddelen en zaden voor gentech-soja. De Braziliaanse boerenorganisatie FETRAF stapte na een jaar al uit de Ronde Tafel, precies omdat deze soja niet uitgesloten zou worden.

De criteria laten ontbossing gewoon toe, ook in de toekomst, zolang het gebied door een lokale of nationale overheid is aangewezen als uitbreidingsgebied voor de landbouw. Gebieden die voor 2008 ontbost zijn kunnen toch ‘verantwoorde’soja produceren. Mogelijk schuift die datum zelfs nog verder op in de toekomst.

 De criteria stellen zeer basale minimum eisen aan
 werkomstandigheden, maar de sojateelt zelf
 levert nauwelijks werk. De sojateelt neemt
 massaal land over van kleinschalige bedrijven, die
 veel meer werk en bestaansmogelijkheden bieden.
 Ook (of juist) de meest grootschalige
 producenten komen in aanmerking voor het
 ‘verantwoorde’ label.

 Het overmatige pesticidengebruik op gentech-
 soja wordt niet aangepakt met de criteria. In elk
 geval de eerste jaren mag nog gespoten worden
 met landbouwchemicaliën die in de EU verboden
 zijn, zoals Paraquat. Bij gebruik van veel Roundup
 wordt onkruid resistent tegen dat middel. Boeren
 gaan dan of meer Roundup spuiten, of weer
 andere herbiciden (als paraquat) gebruiken.

 Het label ‘verantwoord’ stimuleert gebruik van
 ‘biodiesel’ uit soja. Met dit certificaat kan het de
 Europese markt makkelijker op. Dat maakt het
 product meer waard en dat betekent een
 stimulans voor de expansie van de sojateelt.
 Daarom doen Shell en BP nu ook mee aan de
 RTRS. Er zijn nog vele andere punten van kritiek
 te geven op de concept criteria en indicatoren
 van de RTRS, waarvan een aantal beschreven in
 de brief van zes Nederlandse NGO’s (zie
 ‘protesten’).
 
Zie voor de ontwerp-criteria: http://tinyurl.com/db6hnr

Genetisch gemanipuleerde gewassen bijzonder omstreden
Genetisch gemanipuleerd voedsel zou nodig zijn om de honger in de wereld te bestrijden. Dat willen de bedrijven ons graag laten geloven. Bij veel consumenten bestaat echter weerzin tegen genetisch gemanipuleerde gewassen. Terecht, want een aantal van de objectieve studies die er zijn tonen ernstige bijeffecten. Bedenkelijk is dat veel andere studies zijn verricht in opdracht van de bedrijven die belang hebben bij het op de markt brengen van hun gewassen.Veel van deze studies voldoen niet aan de wetenschappelijke standaard, maar worden wel gebruikt om te rechtvaardigen dat de producten op de markt komen.

Het boek ‘Seeds of Deception’ van Jeffrey Smith beschrijft hoe weinig openheid en hoeveel manipulatie er plaatsvindt rond genetisch gemanipuleerd voedsel. Onderzoek door bedrijven is partijdig, alarmerende aanwijzingen ove rgevaren voor de gezondheid worden aan de kant geschoven en er wordt zware politieke druk uitgeoefend. Het boek leest als een thriller, maar beschrijft feiten. Wetenschappers in de VS, Canada en Engeland zijn omgekocht en bedreigd, documenten zijn ontvreemd. Gegevens uit onderzoeken zijn weggelaten of gemanipuleerd. Monsanto, de producent van de GM Roundup Readysoja, speelt een bedenkelijke rol in dit geheel. Functionarissen die zich beklaagden zijn overgeplaatst of ontslagen.

Dit soort experimenteel voedsel eten is gokken met je gezondheid. Het bijzonder zorgvuldig gedocumenteerde boek laat weinig twijfel over de gevaren van genetisch gemanipuleerde gewassen.

Negatieve effecten GM soja onvoldoende onderzocht
Er is nooit grondig onderzoek gedaan naar de milieu- en gezondheidsgevolgen van RoundupReady soja en bijbehorende bestrijdingsmiddelen. In de Europese Unie worden gentech gewassen toegelaten (op de markt of voor teelt) op basis van een besluit van de EFSA, de Europese Voedselauthoriteit. Maar de EFSA beoordeelt alleen op basis van gegevens aangeleverd door de biotech bedrijven zelf. Reden tot twijfel is er genoeg. Een voorbeeld is een oriënterend onderzoek van Dr. Irina Ermakova van de Russische Academie van Wetenschappen in Moskou. Het is een beperk onderzoek, maar wel met verontrustende resultaten. Meer dan één derde van het nageslacht van vrouwtjesratten, die RoundupReady (R) gentech-soja gevoerd kregen, bleef ernstig achter in de groei. Meer dan de helft stierf binnen drie weken na de geboorte.


Een van de moeders van Ituzaingo toont een kaart waarop de
ernstige ziektegevallen in de wijk zijn ingetekend.

Meer informatie over het onderzoek:
http://www.regnum.ru/english/526651.html
Kanttekeningen bij dit onderzoek:
http://tinyurl.com/cw9cp7
Zie voor meer informatie over gezondheidsonderzoeken:
www.gifsoja.nl

Protesten tegen Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja
Organisaties van kleine boeren steunen de RTRS niet. Integendeel, zij hebben zich er duidelijk tegen uitgesproken en bij elke internationale RTRS conferentie wordt geprotesteerd. Er zijn verscheidene verklaringen uitgebracht door maatschappelijke organisaties en boerenbewegingen, tegen de RTRS. De protestbrief van de Global ForestCoalition roept NGO’s op Ronde Sojatafel te verwerpen, en in plaats daarvan de overconsumptie van vlees en brandstof in de rijke landen aan de kaak te stellen.
Link: http://www.globalforestcoalition.org/news/view/89

Ook de protestbrief van Friends of the Earth International tegen de RTRS spreekt duidelijke taal: “De enige verantwoorde soja is minder soja. De Ronde Tafel staat echte oplossingen in de weg”.
Link: http://www.foei.org/en/publica tions/pdfs/FoEI-RTRS.pdf/
Internationale verklaringen tegen de Round Table zijn te vinden op:
www.lasojamata.org

Ronde Tafel krijgt onvoldoende
In februari dit jaar stuurden zes Nederlandse milieu- en ontwikkelingsorganisaties een brief aan de betrokken ministers, waarin zij kritiek leveren op de RTRS: “De standaard betreft het land, water, voedsel en bestaansrecht van talloze landlozen, kleine boeren, seizoenwerkers, vrouwen en mannen, inheemse volkeren en plattelandsgemeenschappen. Noch zijzelf, noch organisaties die hun belangen vertegenwoordigen zijn echter serieus betrokken bij het opstellen van de standaard. De RTRS en de aankomende standaard hebben daarom nu al een slechte naam bij het maatschappelijk middenveld in veel betrokken ontwikkelingslanden, zoals in Latijns Amerika en mist daar en hier draagvlak en legitimiteit.”

De conclusie van de brief luidt: “In de huidige vorm zijn wij van mening dat de RTRS niet bijdraagt aan de toekomstige verduurzaming van de sojaproductie en handel, en ook niet aan de beleidsdoelstellingen ten aanzien van armoedebestrijding, duurzame ontwikkeling en biodiversiteitbescherming van de Nederlandse overheid”.


De Wereld volgens Monsanto

 
In een bijzonder boeiende documentaire laten filmmaakster Marie-
 Monique Rodin en haar ploeg zien wat een crimineel bedrijf Monsanto
 is. Doel is controleren van de voedselproductie en daar grof aan
 verdienen, niets meer of niets minder. Daarvoor gaat geen middel te
 ver. Monsanto is berucht door de verkoop van PCB’s,
 kankerverwekkende gifstoffen die in elk levend wezen op deze
 planeet zitten. Tientallen jaren werden deze verwerkt als
 koelvloeistof in elektromotoren, terwijl Monsanto van de gevaren op
 de hoogte was. Ook het uit de Vietnamoorlog beruchte Agent
 Orange is een product van Monsanto. Nu is het bedrijf overgestapt
 op de productie van genetisch gemanipuleerde gewassen, en de bestrijdingsmiddelen die nodig zijn voor de teelt van deze gewassen. Nu vergiftigt het bedrijf niet alleen het milieu, maar ook ons voedsel. De documentaire duurt 1 uur en 50 minuten, maar is zeer de moeite waard. Het laatste deel gaat over de teelt van soja en de verstrekkende gevolgen in Paraguay.

Te zien op: http://tinyurl.com/4udq9u

Wat kunt u doen?
1 Het eenvoudigst is de oproep op onze website te ondertekenen en te verzenden. Deze gaat naar Solidaridad en naar het Wereld Natuurfonds. Ook gaat een kopie naar ons, zodat wij u zo af en toe kunnen informeren over het vervolg.

2 U kunt de oproep ook aanvullen met uw eigen argumenten of verzoeken. Dat maakt het verhaal persoonlijker en sterker. Dat geldt zeker als u donateur bent van het Wereld Natuurfonds.

3 U helpt nog veel meer als u deze nieuwsbrief doorstuurt naar zo veel mogelijk vrienden en bekenden, liefst met een persoonlijke noot.

Heeft u tips of ideeën? Laat het ons weten op: info@gifsoja.nl

Relevante websites
Informatie over genetische manipulatie:
www.gentech.nl
The world according to Monsanto
http://tinyurl.com/4udq9u
Campagneorganisatie ASEED Europe:
www.aseed.net Zie bijvoorbeeld de documentaire ‘Gen zoekt Boer’
Sojacampagne Milieudefensie:
www.stopfoutvlees.nl
Nieuws, getuigenissen en video’s uit Paraguay en Argentinië (Engels en Spaans)
www.lasojamata.org
Kritisch rapport over de Ronde Tafel (Engels)uit april 2008:
http://tinyurl.com/d4mfwb
Uitspraken wetenschappers over gevaren van GM voedsel:
http://tinyurl.com/d9kfzm
Campagne tegen vergiftigingen van Grupo de Reflexion Rural, Argentinië (Spaans) http://tinyurl.com/yu8ufg
Engelstalig artikel over grootschalige vergiftiging van het platteland in Argentinië door sojateelt
http://tinyurl.com/abwo8d
Documentaire over de praktijken van gentech-bedrijf  Monsanto. Over varkens die onvruchtbaar worden na het eten van BT-Corn, boeren die boetes moeten betalen omdat hun land verontreinigd is met gepatenteerde gewassen, en over boeren die straks moeten betalen voor elk nieuw biggetje omdat Monsanto de genetische code van het varken heeft gepatenteerd. Uitgezonden op Canvas Terzake Zomer d.d. 9 juli 2007. http://tinyurl.com/dg8p6t
Oproep brieven te sturen naar WWF in België:
http://tinyurl.com/ddjafr

PUBLICATIES:
Seeds of Deception, goed boek over genetische manipulatie:
www.seedsofdeception.com



Met Dank aan: Gifsoja.nl