Een beter jaar voor klokkenluiders???

Vraag of hoop?
De titel van dit artikel draagt enerzijds een hoop in zich en anderzijds een vraag. Een ontvangen mail over het op 1 oktober 2012 ingestelde Adviespunt Klokkenluiders, inspireerde mij tot het schrijven er van. Dit adviespunt beheerd een zeer geprofessionaliseerde en uiterst gelikte website. In de afgelopen jaren is er in het Haagse Staatscircus meerdere malen vanuit een geveinsd medeleven gesproken over een verbetering van het lot van klokkenluiders.

Het lot van klokkenluiders als Fred Spijkers, Ad Bos, Henk Laarman, Gerrit de Wit, Paul Schaap, Harrie Timmerman, Leo Verhoef, Johan Wilman, Paul van Buitenen, Nico C. Burhoven Jaspers, Micha Kat, Erwin Lensink, is altijd zeer kwetsbaar geweest. En zo zijn er talloze minder bekende klokkenluiders geweest, die in hun directe werkomstandigheden of leefomgeving misstanden aan de kaak hebben willen stellen.

De gevestigde machtsposities binnen hiërararchisch vormgegeven organisatiestructuren hebben er steeds weer voor zorg gedragen dat misstanden, die met name binnen de top van die organisaties aanwezig waren, vooral voor de buitenwacht onzichtbaar moesten blijven. Om te voorkomen dat de klokkenluiders de vuile was buiten gingen hangen, werden ze geïsoleerd, geïntimideerd, gepsychiatriseerd, ontslagen en uiteindelijk maatschappelijk gedegenereerd.



‘Maatschappelijk debat‘
Hun leven werd daardoor tot een hel, enkel omdat zij vanuit hun integriteit en maatschappelijke betrokkenheid zich niet konden verenigen met de smerige machtsspelletjes die zij waarnamen. Het inhumane lot dat hen maatschappelijk gezien werd toebedeeld, leidde tot veel verontwaardiging die uiteindelijk ook door de kaasstolp rond het Haagse Binnenhof heen drong en aldaar leidde tot een politieke discussie en ‘roep’ om een betere bescherming van klokkenluiders.

Dit leidde in 2008 tot de oprichting van de Expertgroep Klokkenluiders, die het als kerntaak zag om het ontstaan van een meldpunt voor klokkenluiders te helpen bevorderen. Zij voelde zich hierin gesteund door de uitkomst van een vernietigend rapport van Mark Bovens, hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Utrecht. Deze kwam in zijn rapport tot de conclusie dat de bestaande regelingen meer gericht waren op het berschermen van organisaties tegen klokkenluiders, dan de laatst genoemde te beschermen tegen het machtsmisbruik door organisaties. Zelf schrijft de Expertgroep hier het volgende over:

Reden oprichting Expertgroep Klokkenluiders
Aanleiding was de bestaande benarde positie van melders van maatschappelijke misstanden en klokkenluiders en het verschijnen van het rapport van de Universiteit Utrecht in 2008 inzake de evaluatie van de bestaande klokkenluiderregelingen in de publieke sector.

Uit het daarbij ingestelde onderzoek bleek de feitelijke rechtsbescherming van klokkenluiders de afgelopen 10 jaren volstrekt afwezig. Schrijnend waren de resultaten van de sedert 2001 opgerichte Commissie Integriteit Overheid (CIO) Sinds 2001 zijn er vele tientallen meldingen gedaan en dat heeft tot niet één zaak geleid waarin de klokkenluider in het gelijk is gesteld.
Bron: http://www.expertgroepklokkenluiders.nl/

De discussie binnen het Haagse Staatscircus kwam schoorvoetend op gang, daar men toch wel bang was dat ook de vele misstanden binnen dit circus naar buiten zouden komen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de zaak Demmink en de politieke kliek van met name de VVD die tot over hun oren daarin betrokken is.

De Tweede Kamer was er als de kippen bij om de minister op te roepen om de daad bij het woord te voegen. Toenmalig minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken, PvdA) ging aan de slag, en wist bestaande klokkenluidersregelingen op onderdelen te verbeteren. Maar het zo vurig gewenste onderzoeksinstituut raakte gaandeweg steeds verder buiten beeld.
Bron: http://www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-organisatie/achtergrond/achtergrond/klokkenluiders-kaltgestellt.728671.lynkx

Doel niet bereikt
Het door de Expertgroep voorgestelde onafhankelijke onderzoeksinstituut raakte helemaal buiten beeld toen de huidige onderkoning van de BV Nederland en toenmalige Minister van Binnenlandse Zaken, Piet Hein Donner, als alternatief doekje voor het bloeden met een voorstel kwam om een college te benoemen. Dit college zou alleen mogen adviseren en doorverwijzen.

Het te vormen adviescollege moet, in de visie van Donner, dienst doen als ‘zeef’ om ‘reële klokkenluidersgevallen te kunnen onderscheiden van gevallen die langs andere weg kunnen worden opgelost’. De minister denkt aan een zelfstandige organisatie, bijvoorbeeld een stichting, die melders voor onderzoek zo nodig doorverwijst naar bestaande instanties als het Openbaar Ministerie of de Nederlandse Mededingingsautoriteit. Ook wil Donner voor eventueel onderzoek vasthouden aan de bestaande, maar omstreden Commissie Integriteit Overheid, die volgens bestuurs kundige Bovens ‘opereert als een commissie van bezwaar en beroep in plaats van als een onderzoeksinstantie’. Donner zegt te willen bezien of de werkwijze van de commissie kan worden ‘verbeterd’. En zo blijft er van Bovens’ aanbevelingen vrijwel niets meer over.
Bron: http://www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-organisatie/achtergrond/achtergrond/klokkenluiders-kaltgestellt.728671.lynkx

Hoe onafhankelijk kan het Adviespunt Klokkenluiders zijn?
Wanneer men bekijkt wie er deel uitmaakt van dit adviescollege voor klokkenluiders, dan zien we een overkill aan wetenschappelijk opgeleiden, die of uit het klokkenluiders verfoeiende bedrijfsleven komen, of bij een werknemers verradende vakbond vandaan komen, of door een rechtenstudie zijn gehersenspoeld, of als communicatiedeskundige werkt voor verschillende overheidsinstanties, of een flink bijbeunende burgemeester van Hoorn is.

Ja, van deze zogenaamde onafhankelijke door de minister benoemde groep van systeembevestigende overheidsdienaren mogen we een mededogende en rechtvaardige behandeling van systeem doorbrekende klokkenluiders verwachten.

Het Adviespunt voor Klokkenluiders dat op 1 oktober 2012 werd ingesteld, claimt na een maand al succes. Maar hoe geloofwaardig is dat? Dit adviespunt is net als de commissies Deetman en Samson een afleidingsmanoeuvre voor in de samenleving ontstane onrust. Het moet signalen opvangen, deze inventariseren en kanaliseren, zodat de zaken verder kunnen gaan zoals ze gingen. Vooral moet ze haar eigen bestaansrecht bewijzen.

Conclusie
Ten aanzien van de beginvraag van dit artikel, of 2013 `Een beter jaar voor klokkenluiders???` gaat worden, kunnen we de hoop wel vergeten en de vraag laten staan. Want op een betere rechtsbescherming hoeven klokkenluiders in 2013 niet te rekenen. Ook in dit jaar zullen zij die de moed opbrengen om hun integriteit te durven laten spreken en hun eigenbelang daarmee ondergeschikt aan het algemeen belang maken, door de elitisten die alleen hun op egocentrisme gebaseerde groepsbelang bovengeschikt maken aan het algemeen belang, sociaal-maatschappelijk, emotioneel en financieel worden kapot gemaakt.

Maar in deze donkere dagen gloort er toch een klein beetje licht aan de donkere horizon, want er is door een aantal kamerleden een wetsvoorstel ingediend om een ‘Huis voor Klokkenluiders‘ te gaan bouwen. Dit wetsvoorstel wordt op 14 mei 2013 in de Tweede Kamer behandeld. Als dit initiatief-wetsvoorstel van de SP’er Ronald van Raak al wordt aangenomen, blijft het de vraag of het huis groot genoeg zal blijken te zijn en vooral wie de huisbaas gaat worden. Het zal me benieuwen hoeveel bewoners dit huis uiteindelijk zal gaan huisvesten en of er betreffende de organisatie er van ook weer meerdere alarmklokken geluid moeten gaan worden.

Het overheidscredo was en blijft:

Klokkenluiders dienen te worden kaltgestellt!


Door Arend Zeevat, 11 januari 2013
Bron: http://www.argusoog.org/een-beter-jaar-voor-klokkenluiders/




Bron video: http://youtu.be/dZwqQo4_B2E